ALİ MƏQAMLI MƏRCƏYİ-TƏQLİD SEYİD ƏLİ HÜSEYNİ SİSTANİNİN DƏFTƏRXANASININ RƏSMİ İNTERNET SAYTIYeni xəbərlərhttp://www.sistani.org/Sual və Cavab » Mən dini hökmləri bilmədiyimdən oruc tutmağa 25 yaşından...<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Mən dini hökmləri bilmədiyimdən oruc tutmağa 25 yaşından başlamışam və həddi-buluğa çatan vaxtdan 25 yaşınadək oruc tutmamışam. Sualım budur ki, 25 yaşınadək tutmadığım orucların qəzalarını tutsam kifayətdir yoxsa kəffarə də verməliyəm?<div>Əgər indi ehtimal edirsiniz ki, o zaman dini vəzifənin nə olduğunu bilmirdiniz, yaxud ehtimal edirsiniz ki, o zaman ramazan ayının günlərində yemək yeməyin icazəli olduğuna əmin idiniz, qəzasını tutmaq kifayətdir, (orucu bilərəkdən pozmağa görə lazım olan) kəffarə vacib deyil. Həmçinin orucların qəzasını dərhal tutmaq vacib deyil. Əlbəttə, üzrsüz səbəbdən qəzasını o qədər təxirə salmayın ki, vacibi əməli yerinə yetirməklə bağlı səhlənkarlıq sayılsın. Əgər qəzasını tutmağa qadir olmasanız, öz vəsiyyətinizdə qeyd edin ki, sizdən sonra mütləq qəzasını yerinə yetirsinlər. http://www.sistani.org/azari/qa/25972/Sual və Cavab » Naməhrəm kişi və qadınların eyni məclisdə iştirak...<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Naməhrəm kişi və qadınların eyni məclisdə iştirak etməsinin və yaxud bir yerdə işləməsinin hökmü nədir?<div>Əgər kişi və qadınlar hicab, baxmaq və digər cəhətlərdən öz dini vəzifələrinə əməl edə bilməsələr, onların ixtilatı (bir yerdə əyləşməsi) icazəli deyil. Əgər riayət edə bilsələr icazəlidir, amma məkruhdur. http://www.sistani.org/azari/qa/25971/Sual və Cavab » Uşağı yeni dünyaya gəlmiş ana ramazan ayında oruc...<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Uşağı yeni dünyaya gəlmiş ana ramazan ayında oruc tutmaya bilərmi? Ana oruc tutarsa özünə ya da uşağa ziyanı olacağı təqdirdə hökm necədir?<div>Uşağa süd verən qadının - istər uşağın anası olsun, istərsə də dayəsi olsun - südü azdırsa və oruc tutmasının özünə ya da əmizdirdiyi uşağa zərəri varsa, oruc tutmaq ona vacib deyil. Buna görə hər gün üçün bir müdd yemək (750 qram çörək və ya makaron və ya un və bu kimi qidaları) bir fəqir şəxsə verməlidir və sonradan tutmadığı orucların qəzasını tutmalıdır. Amma ehtiyat-vacibə əsasən bu hökm, uşağa yalnız bu yolla süd vermək mümkün olan hallara aiddir. Yox əgər uşağa başqa yolla süd vermək mümkündürsə, məsələn, quru süddən istifadə edə bilərsə, ehtiyat vacibə əsasən oruc tutmalıdır. http://www.sistani.org/azari/qa/25970/Sual və Cavab » Hamiləliyin qarşısını almaq üçün uşaqlıq borusunu...<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Hamiləliyin qarşısını almaq üçün uşaqlıq borusunu bağlatdırmaq və yaxud kişilik kanalını bağlatdırmaq olarmı?<div>Qadın cərrahiyyə əməliyyatı ilə uşaqlıq borusunu - hərçənd bu iş onun sonradan bir daha hamilə qalmayacağına gətirib çıxarsa belə - bağlatdıra bilər. Lakin bu iş üçün bədənin örtülməsi vacib olan bir hissəsinin açılmasından başqa yol olmasa və yaxud bədənin əlcəksiz əl vurulması haram olan bir yerinə əl vurmaq lazım gəlsə, bu əməliyyat icazəli deyil. Yalnız zərurət halında, məsələn, əgər uşağa qalmağın qadına ziyanı olsa, buna icazə verilir. Amma uşaqlığı və yaxud yumurtalığı götürmək və buna bənzər (üzvün kəsilməsi kimi) mühüm zərəri olan cərrahiyyə əməliyyatı etmək icazəli deyil. Əlbəttə xəstəlik bu zərurəti tələb edərsə, icazəlidir. Bu hökm tam şəkildə kişilərə də aiddir.http://www.sistani.org/azari/qa/25969/Sual və Cavab » Tərkibindəki spirt 0% olan arpa sularını içmək olarmı?...<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Tərkibindəki spirt 0% olan arpa sularını içmək olarmı? Həmçinin müsəlman ölkələrindən gələn arpa sularını (spirtsiz pivələri) içmək icazəlidirmi?<div>Arpadan çəkilən, yüngülvari sərxoşluq gətirən və foqqa (pivə) deyilən içkinin içilməsi haramdır və ehtiyat-vacibə görə bu içki nəcisdir. Bu içki növü adətən hər hansı bir sərxoşluğa səbəb olmur və insana nəşə verir ki, onu yüngülvari sərxoşluq adlandırmaq da olar. Zahirən bu nəşənin səbəbi tərkibindəki spirtin az olmasıdır. Əgər sualda adı çəkilən içki əvvəlcədən tamamilə spirtsiz düzəldilsə və ona foqqa (pivə) deyilməsə, içilməsinin eybi yoxdur. Əks təqdirdə isə - hətta istehsalından sonra spirt onun tərkibindən alınsa belə yenə də - haramdır. http://www.sistani.org/azari/qa/25968/Sual və Cavab » Xarici ölkələrdən idxal olunmuş balıq və konservləri hansı şərtlərlə yemək olar?<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Xarici ölkələrdən idxal olunmuş balıq və konservləri hansı şərtlərlə yemək olar?<div>Balıq iki şərtlə halaldır: 1. Pullu növdən olsun. 2. Sudan diri halda çıxarılsın və yaxud torda və s. ölmüş olsun. Qeyri-müsəlman ölkələrdən idxal olunan və müsəlman bazarında satılan və yaxud müsəlman satıcıdan alınan balıqlarla əlaqədar ikinci şərtlə bağlı arxayınlıq əldə etmək olar. Bu formada ki, satışa çıxarılan balıqlar balıqçı gəmilərlə tutulur. Onlar balığı diri-diri sudan çıxarırlar. Onların arasında ölü balığın olması nadir halda baş verir. Amma birinci şərt baxımından əgər balığın dərisi soyulmamış olsa, baxmaq lazımdır ki, pulu var, yoxsa yox. Dərisi olmasa (misal üçün konserv balığı kimi) amma növü - misal üçün tuna və sardin balıqlarının konservi kimi - məlum olsa və onu istehsal edən ölkə qutunun üzərindəki etiketlə içindəki malın eyni olmasına diqqət edirsə, arxayınlıq əldə etmək olar ki, bu balıq halal növdəndir. Əks halda əgər satıcı dindardırsa, eləcə də pulsuz balığı haram bilən məzhəbdəndirsə və onun balığın növünə diqqət etməsi ilə bağlı güclü ehtimal varsa, ona inanmaq olar. http://www.sistani.org/azari/qa/25967/Sual və Cavab » Enerji içkiləri halaldırmı?<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Enerji içkiləri halaldırmı?<div>Əgər onu istehsal edərkən spirt yaranırsa və sonradan spirti alınırsa haramdır. Əks halda onu içməyin eybi yoxdur. Əgər onun necə istehsal olunması ilə bağlı şəkkiniz varsa, onu içməyin eybi yoxdur. http://www.sistani.org/azari/qa/25966/Sual və Cavab » Bir balığın pulcuqlu olub-olmaması ilə bağlı şəkkimiz...<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Bir balığın pulcuqlu olub-olmaması ilə bağlı şəkkimiz varsa, onu yemək olarmı? Həmçinin bir heyvanın krevet yaxud xərçəng olmasında şəkk etsək, vəzifəmiz nədir?<div>Qeyd olunanların heç birini yemək olmaz. http://www.sistani.org/azari/qa/25965/Sual və Cavab » Krevet və xərçəng yemək olarmı?<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Krevet və xərçəng yemək olarmı?<div>Meyqu (krevet) sudan diri tutularsa, halaldır. Digər dəniz heyvanları, o cümlədən xərçəng növləri isə halal deyil.http://www.sistani.org/azari/qa/25964/Sual və Cavab » Hansı balıqlar halaldır? Balığın halal olması üçün hansı şərtlər olmalıdır? <div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Hansı balıqlar halaldır? Balığın halal olması üçün hansı şərtlər olmalıdır? <div>İlk yaranışdan pulcuqlu yaranmış balıqlar – hər hansı səbəbdən sonradan pulcuqları tökülsə də - sudan diri tutulsa və sudan kənarda can versə, pakdır və onu yemək halaldır. Suda (misal üçün, zəhər vasitəsilə) ölsə, pakdır, amma onu yemək haramdır. Lakin balıqçının toruna ilişib suda ölsə, onu yemək halaldır. Pulcuqsuz balığı sudan diri tutsalar da və sudan kənarda can versə də onu yemək haramdır. http://www.sistani.org/azari/qa/25963/Sual və Cavab » Suda yaşayan heyvanlardan hansını yemək halaldır?<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Suda yaşayan heyvanlardan hansını yemək halaldır?<div>Suda yaşayan heyvanlardan yalnız ikisini yemək olar: 1. Pulcuqlu balıq. 2. Meyqu (krevet)http://www.sistani.org/azari/qa/25962/Sual və Cavab » Yoldan tapdığımız pul və digər əşyaların hökmü nədir?<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Yoldan tapdığımız pul və digər əşyaların hökmü nədir?<div>Əgər bir şəxs itirilmiş pul (əşya) tapsa və sahibini müəyyən etmək üçün üzərində heç bir əlaməti olmasa, qiyməti bir dirhəmdən (təxminən 2.5 qram gümüş) az olub-olmamasından asılı olmayaraq, insan onu özünə götürə bilər. Amma məkan ya da zaman xüsusiyyətləri, yaxud məbləği pul üçün bir əlamət sayılırsa, onun tapılmasını elan etməlidir. http://www.sistani.org/azari/qa/25961/Sual və Cavab » Qadınların hicabı necə olmalıdır? Çadra geyinmək İslam şəriətində vacibdirmi?<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Qadınların hicabı necə olmalıdır? Çadra geyinmək İslam şəriətində vacibdirmi?<div>Qadınlara həddi-buluğa çatan zamandan hicab örtmək vacibdir. Hicab saçları və bütün bədəni – üz və əllər biləyə qədər istisna olmaqla - örtməkdən əlavə elə olmalıdır ki, bədənin qabarıq hissələrini örtsün və zinət sayılmasın. Demək, çadranın yerinə istifadə olunan geyimlər onun kimi olsa, eybi yoxdur. Lakin hər bir halda müsəlman qadın yaxşı olar ki, çadra geyinsin.http://www.sistani.org/azari/qa/25960/Sual və Cavab » Həccə getmək üçün əlimdə nağd pulum yoxdur amma borc...<div style="background-color:#ffd;color:maroon;">Həccə getmək üçün əlimdə nağd pulum yoxdur amma borc ala bilərəm. Sualım budur ki, borcu vaxtında qaytarmaq imkanım varsa, borc alıb həccə gedə bilərəmmi? Bu həcc mənim üçün vacib həcc sayılır, yoxsa müstəhəb həcc sayılır?<div>O şəxs müstəti (həcc üçün imkanlı) sayılır ki, borc və yaxud kreditlərinin miqdarından artıq əmlakı ya da pulu olmuş olsun və bu mal onun həcc xərclərinə kifayət etsin, həmçinin bu pul ya da əmlaka yaşayış xərcləri üçün ehtiyacı olmasın. Elə olmamalıdır ki, yaşayış xərclərini onunla təmin etməsə, çətinliyə düşsün. Bəli, yerinə yetirəcəyi həcc vacib həcc ola bilər. Bu şəkildə ki, borc alınmış pulu misal üçün, həyat yoldaşına versin və o da bu pulu ona həccə getmək üçün hədiyyə etsin. Bu halda o, bu hədiyyə vasitəsilə müstəti olur. Əlbəttə, bu, o halda ola bilər ki, həccə getmək borcun vaxtında qaytarılması üçün maneə törətməsin. http://www.sistani.org/azari/qa/25959/