پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر آقای سید علی حسینی سیستانی

بسمه تعالی
رؤیت هلال ماه شوال در شامگاه امروز سه شنبه 29 ماه مبارک رمضان با چشم غیر مسلح ثابت شد، بنابراین فردا چهارشنبه اول ماه شوال و روز عید سعید فطر است.
ان شاء الله بر همه مسلمانان مبارک باشد.
دفتر آقای سیستانی (مد ظله)

کتب فتوایی » توضیح المسائل جامع جلد (4)

عاقله / تعریف عاقله ← → حکم قتل عمدی

حکم قتل غیر عمدی

مسأله 1340. اگر قتل عمدی نباشد، حقّ قصاص بر ولیّ مقتول ثابت نیست، بلکه حقّ دریافت «دیه» را دارد و «دیه» بر ذمّۀ قاتل ثابت است؛ البتّه توضیح حکم فرد یا افرادی که باید دیه را بپردازند، در مسألۀ بعد ذکر می‌شود.
مسأله 1341. اگر قتل به صورت «شبه عمد» باشد، پرداخت دیه بر خود قاتل واجب است؛
امّا اگر قتل به صورت «خطای محض یا در حکم[1] آن» باشد، هرچند دیه بر ذمّۀ خود قاتل ثابت است، ولی پرداخت آن تکلیفاً بر افرادی که «عاقله» نامیده می‌شوند واجب است[2] که توضیح آن در مسائل بعد بیان می­شود.
مسأله 1342. اگر قاتل، بچّۀ نابالغ یا فرد مجنون باشد قصاص نمی­شود و قتل عمد یا شبه عمد او، حکم قتل خطای محض را دارد و تکلیفاً بر عاقله­اش پرداخت دیه واجب است.
مسأله 1343. اگر قتل خطایی فقط با اقرار قاتل ثابت شود، پرداخت دیه بر خودِ قاتل واجب است و بر عاقلۀ او تکلیفی نیست و آسیب­ها و صدمه­های بدنی غیر قتل در صورت خطای محض نیز، همین حکم را دارد.

[1]. توضیح آن در مسأله بعد خواهد آمد.
[2]. شایان ذکر است، اگر قاتل کافر ذمّی باشد، پرداخت دیه بر عهدۀ خود اوست، هرچند قتل خطئی باشد و بر «عاقلۀ وی» تکلیفی نیست.
عاقله / تعریف عاقله ← → حکم قتل عمدی
العربية فارسی اردو English Azərbaycan Türkçe Français