پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر آقای سید علی حسینی سیستانی

کتب فتوایی » مناسک حج

اقسام حج ← → حج مستحبی

اقسام عمره

مسأله 135 : عمره مانند حج است، گاهى واجب است و گاهى مستحب، و گاهى مفرده است و گاهى عمره تمتع .
مسأله 136 : عمره مانند حج بر هر مستطیعى که داراى شرایط است واجب می‌شود، و وجوبش مانند وجوب حج فورى است¬، پس کسى که مستطیع براى عمره شد هرچند براى حج مستطیع نباشد واجب است عمره را به جا آورد .
بلى ظاهر این است که کسى که وظیفه اش حج تمتع است و استطاعت آن را ندارد ولى استطاعت عمره مفرده را دارد عمره مفرده بر او واجب نیست .
و بنابراین اگر کسى مستطیع شود و قبل از موسم حج بمیرد، واجب نیست از اموالش براى او اجیرى جهت انجام دادن عمره مفرده بگیرند، همچنان که کسى که براى حج اجیر شده بعد از فراغت از اعمال حج نیابى واجب نیست عمره مفرده به جا آورد، هرچند در این هنگام استطاعت عمره داشته باشد، لکن شایسته است که احتیاط در موارد ذکر شده ترک نشود .
و اما کسى که حج تمتع را به جا آورده مسلماً، عمره مفرده بر او واجب نیست .
مسأله 137 : مستحب است عمره مفرده را در هر ماه از ماه هاى سال به جا آورد، و وجود فاصله سى روز بین دو عمره لازم نیست، پس جایز است یک عمره را در یک ماه اگرچه در آخر آن باشد و عمره دیگر را در ماه بعدى اگرچه در اول آن باشد بجا آورد .
و دو عمره را در یک ماه نمی‌توان به جا آورد، در صورتى که هر دو عمره براى یک شخص باشد چه آن شخص خود به جا آورنده باشد یا شخص دیگرى اگرچه عمره دوم را رجاءاً به جا آوردن اشکالى ندارد .
و می‌تواند در یک ماه دو عمره بیاورد یکى براى
خود و دیگرى براى دیگرى یا یکى براى شخصى و دیگرى براى شخص دیگر ولى معتبر بودن فاصله‌ای که ذکر شد بین عمره مفرده و تمتع مورد اشکال است، پس احوط براى کسى که عمره تمتع را در ماه ذى الحجه به جا آورده و می‌خواهد عمره مفرده را بعد از پایان اعمال حج انجام دهد این است که عمره مفرده را در ماه محرم به تأخیر
اندازد، و برای کسى که عمره مفرده را در ماه شوال ـ مثلاً ـ انجام داده و می‌خواهد بعد از آن عمره تمتع را بجا آورد این است که عمره تمتع را در همان ماه شوال انجام ندهد . و اما بجا آوردن عمره مفرده بین عمره تمتع و حج، ظاهر این است که موجب بطلان عمره تمتع خواهد شد، و لازم است که آن را اعاده نماید .
بلى اگر در مکه بماند تا روز ترویه، یعنى هشتم ماه ذى الحجّه، به قصد انجام حج، در این صورت عمره مفرده که انجام داده عمره تمتع به حساب می‌آید، و بعد از آن باید حج تمتع بجا آورد .
مسأله 138 : همچنان که عمره مفرده به استطاعت واجب می‌شود، به نذر و قسم و عهد و غیر اینها نیز واجب
می‌شود .
مسأله 139 : عمره مفرده با عمره تمتع در اعمال شریک‌اند، و بیان اعمال عمره تمتع خواهد آمد، و عمره مفرده با عمره تمتع چند فرق دارد :
(1) آنکه در عمره مفرده طواف نساء واجب است ولى در عمره تمتع واجب نیست .
(2) آنکه عمره تمتع به جز در ماه‌های حج (شوال و ذى القعدة و ذى الحجه) واقع نمی‌شود و صحیح نخواهد بود، ولى عمره مفرده در تمام ماه ها صحیح است، و افضل آنها ماه رجب است .
(3) آنکه بیرون آمدن از احرام در عمره تمتع منحصر
به تقصیر است، ولى بیرون آمدن از احرام در عمره مفرده هم به تقصیر و هم به سر تراشیدن ممکن است، و سر تراشیدن افضل است .
این حکم آقایان است، و اما خانم ها تقصیر بر آنها متعین است در هر دو عمره .
(4) آنکه عمره تمتع و حج باید در یک سال واقع شوند چنانکه بیان خواهیم نمود، ولى عمره مفرد چنین نیست، پس کسى که حج اِفراد و عمره مفرده بر او واجب باشد می‌تواند حج را در یک سال و عمره را در سال دیگرى به جا آورد .
(5) آنکه در عمره مفرده اگر کسى قبل از فارغ شدن از سعى از روى علم و عمد جماع کند، عمره وى حتماً باطل شده و واجب است آن را دوباره به جا آورد، به این طور که تا ماه بعد در مکه بماند و در آن ماه آن را دوباره به جا آورد، و اما کسى که در حین انجام عمره تمتع جماع نماید حکم دیگرى دارد، که در مسأله (220) خواهد آمد .
مسأله 140 : احرام بستن براى عمره مفرده واجب است از همان میقات‌هایی باشد که احرام عمره تمتع از آنها بسته می‌شود، و بیان آنها خواهد آمد .
بلى اگر مکلف در مکه باشد و بخواهد عمره مفرده به جا آورد، جایز است از نزدیکترین نقطه خارج حرم مانند حدیبیه و جعرانه و تنعیم احرام ببندد، و واجب نیست به یکى از میقاتها برود و از آنجا محرم شود، مگر کسى که عمره مفرده خود را به علت جماع قبل از سعى فاسد نموده باشد، که چنین شخصى براى عمره‌ای که دوباره باید بجا آورد باید از یکى از میقاتها احرام ببندد، و بنا بر احتیاط احرام از اولین نقطه خارج از حرم براى او کافى نخواهد
بود، چنان که در مسأله (223) خواهد آمد .
مسأله 141 : ورود در مکه بلکه در حرم هم بدون احرام جایز نیست، پس کسى که بخواهد در غیر ماههاى حج ( شوال، ذو القعده، ذو الحجّه ) وارد آنها شود باید براى عمره مفرده احرام ببندد، مگر کسى که به علت کارى که دارد مرتباً وارد و خارج می‌شود، مانند هیزم شکن و علاف و امثال اینها، و همچنین کسى که بعد از تمام نمودن اعمال عمره تمتع و حج یا بعد از عمره مفرده از مکه خارج شده و بیرون رفته باشد، که چنین شخصى می‌تواند پیش از گذشتن ماهى که عمره خود را در آن انجام داده بدون احرام وارد مکه شود . و حکم کسى که بعد از عمره تمتع و قبل از حج از مکه خارج شود در مسأله (154) خواهد آمد .
مسأله 142 : کسى که عمره مفرده را در ماه هاى حج به جا آورده و تا روز ترویه، یعنى هشتم ماه ذى الحجه، در مکه باقى مانده و قصد حج نموده، در این صورت عمره مفرده اى که بجا آورد عمره تمتع به حساب می‌آید و بعد از آن کافى است که حج تمتع بجا آورد، و فرقى در این حکم بین حج واجب و حج مستحبى نیست .
اقسام حج ← → حج مستحبی
العربية فارسی اردو English Azərbaycan Türkçe Français