پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر آقای سید علی حسینی سیستانی

پرسش و پاسخ » خمس

۱ پرسش: من کاسبم سال هاست کار می کنم ولی تابه حال خمس ام را حساب نکردم
سال خمسی من کی است؟
چه چیزهایی باید هر سال حساب کنم؟
خمس سالهای قبل که تابه حال پرداخت نکردم چی؟
اگر یادم نباشد که مازاد سرمایه من در سالهای قبل چه مقدار بوده چیکار کنم؟
ابا بر وسایل شخصی (غیر از سرمایه کار) مانند ماشین، فرش، لباس، یا خانه شخصی که میخریم خمس تعلق می گیرد؟
پاسخ: اولین روز شروع به کار، سرسال شما است و هرسال در آن روز باید خمس آنچه را باقى مانده است بپردازید چه پول نقد باشد و چه مواد مصرفى، مانند آذوقه اى که باقى مانده و همچنین اثاث و لباس و مانند آن، اگر در سال اول خرید از آن استفاده نشده باشد. و نسبت به سالهاى گذشته که خمس نداده اید باید همین محاسبه را انجام دهید چـون آنچه سر سال بـاقى مى مانده و بدون پرداخت خمس مصرف نموده اید خمس آن در ذمه شما باقى است . و اگر مقدار خمسى که به ذمه است مشکوک بود نسبت به مقدار معلوم باید بپردازید هر چند تدریجا و نسبت به مقدار مشکوک بنا بر احتیاط واجب باید با وکیل مرجع مصالحه کنید به این صورت که اگر احتمال وجوب خمس در مبلغى ۵۰% باشد نصف خمس آن مبلغ را بپردازید . و اما خانه و اثاث و ماشین و سایر وسایل زندگى را اگر با درآمد سال خریده و استفاده نموده اید خمس ندارد.
۲ پرسش: با خریدن منزل جدید آیا بر منزل قدیم که قبلا در ان سکونت داشتیم خمس واجب است؟
پاسخ: منزلى که انسان در آن ساکن است و حد اقل در سال اول خمسى از آن بى نیاز نشده است خمس ندارد و اگر کسى منزل جدید تهیه کند و منزل سابق را نیز نگه دارد در صورتى که نیاز به تغییر مسکن فقط از جهت کوچک بودن منزل سابق باشد که نیاز او را برطرف نمى ساخته است باید از منزل نو به مقدار قیمت منزل کهنه خمس بدهد و اگر تغییر مسکن به دلیل خارج شدن منزل سابق از استفاده به دلیل ویرانى یا عدم تمکن از زندگى در آن منطقه یا هر سبب دیگر باشد خمس در منزل جدید واجب نیست مگر این که استفاده از منزل قدیم به صورتى دیگر ممکن باشد مثلا بتواند فرزند خود را در آنجا ساکن کند یا آن را اجاره دهد یا انبار قرار دهد که اگر این گونه استفاده کند بازهم خمس واجب نیست. ولى اگر با امکان استفاده آن را بدون دلیل رها کند باید همان مقدار خمس که گفته شد بپردازد.
۳ پرسش: قبلا من مستاجر بودم و در طی چند سال مثلا سال اول زمین خریدم و سال بعد مصالح ساخت منزل را خریدم و سالهای بعد کم کم خانه را ساختم آیا بر زمین و مصالح و خانه نیمه کاره که می ساختم خمس واجب است؟
پاسخ: اگر شما طبق عرف محل سکونت، ملزم به تهیه منزل مسکونى ملکى براى خانواده باشید به طورى اگر اکتفا به منزل استیجارى کنید ، عرف شما را نسبت به حقوق خانواده وتامین آینده آنها مقصر مى داند خمس بر زمین و مصالح و خانه نیمه کاره که در طی سالها ساخته شد واجب نیست.
۴ پرسش: آیا پولی که از بیمه می رسد و نیز حقوق بازنشستگی و یا دیه ای که در وسط سال دریافت می شود متعلق خمس است؟
پاسخ: به پول بیمه خمس تعلق می گیرد اگر تا سر سال صرف در مؤونه نشود خمس آن واجب است و به دیه شرعی تعلق نمی گیرد و نسبت به حقوق بازنشستگی اگر کسر بخشى از حقوق توسط دولت در دوران کارمندى به عنوان تملک دولت با موافقت کارمند باشد حقوق بازنشستگى خمس ندارد مگر پس از قبض مال وگذشتن یک سال تمام (وارد شدن به حساب کافى نیست). ولى اگر کسر بخشى از حقوق توسط دولت به عنوان قرض باشد که آن را پس از بازنشستگى تدریجا مى پردازد مقدار کسر شده خمس دارد ودر این صورت کارمند مى تواند هر ماه به مقدار کسر شده ماهیانه را خمس بدهد ومى تواند همه حقوق دریافتى را خمس بدهد تا وقتى که تمام مبلغ کسر شده در طول دوران کارمندى پایان یابد.
۵ پرسش: آیا در منافع اموال صغیر و سفیه خمس واجب است؟
پاسخ: بله خمس دارد و وظیفه ولیّ اوست که باید خمس آنها را بدهد.
۶ پرسش: اگر شخصی از برخی اقلام مورد نیاز مثل لباس و زینب الات که استفاده شده است بی نیاز شود آیا خمس آنها واجب است؟
پاسخ: خمس آن لازم نیست.
۷ پرسش: دانشجو که پدرش یا گاهی اوقات دانشگاه به او پول می دهند و زن خانه داری که شوهرش به او پول می دهد و پس انداز می کند یا کسی که شغل ندارد ولی کسی هست که برای او پول می فرستد، ایا خمس باید بدهند یا خیر؟ چون شغل ندارند.
پاسخ: آنچه یک سال از تاریخ دریافت آن میگذرد و هزینه زندگی نشود خمس دارد.
۸ پرسش: من کم کم خانه ای را ساختم ولی به علت داشتن قرضهای فراوان و اقساط وام آن را اجاره دادم تا بتوانم اقساطش را پرداخت کنم و بعدا در آن سکونت کنم، ایا خمس این منزل واجب است؟
پاسخ: اگر کسی نتواند برای خود مسکن تهیه کند مگر اینکه مبلغی را قرض یا وام بگیرد و با آن مسکن را طی چند سال بنا کند سپس با اجاره دادن مسکن قرضها یا اقساط خود را بازگرداند، پس چنانچه تهیه مسکن مناسب شأن او باشد (به نحوی که بدون آن نسبت به حق خانواده و آینده انها مقصر شمرده شود) خمس ندارد، و در غیر این صورت باید هر سال معادل اقساط پرداختی اصل وام یا قرض مصرف شده از قیمت فعلی خانه خمس داده شود.
۹ پرسش: آیا سکه های بهار آزادی جزو طلای مسکوک محسوب می شود تا مشمول زکات گردد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا پس از پرداخت زکات، پرداخت خمس نیز واجب است؟
پاسخ: زکات ندارد.
۱۰ پرسش: سر سال خمسی ام رسیده یک میلیون تومان نسبت به پارسال اضافه دارم و از جهتی حدود شش ماه پیش از کسی ششصد هزار تومان قرض گرفتم ایا کل یک میلیون خمس دارد ؟
اگر سالهای پیش قرض گرفتم چی؟
پاسخ: قرضی که هزینه زندگی سال شود می توانید مقدار آن را از درامد همان سال کسر کنید و خمس ما زاد را پرداخت کنید ولی امسال نمی توانید قرض سالهای قبل را از درامد امسال کسر کنید.
بنا بر این امسال باید فقط خمس چهارصد هزار تومان را بدهید.
برای ارسال سوال جدید اینجا را کلیک کنید
العربية فارسی اردو English Azərbaycan Türkçe Français